Kinderporno: informatie of hersenspoeling?

De auteur is politicoloog, beleidscoördinator van de landelijke NVSH en hoofdredacteur van 'De nieuwe Sekstant'

DRS. MARTIN MAASSEN2 augustus 1994, 00:00

Maar niet alleen de vervaardiging, ook de tentoonstelling, de verspreiding en dergelijke zijn strafbaar gesteld. In juli 1985 haalde in Nederland de nieuwe pornowet de politieke eindstreep, met dien verstande dat alleen de strafwaardigheid van kinderporno in de nieuwe wetgeving terugkeerde. Onder hevige druk van de VS en Groot-Brittannië besloot de toenmalige minister van justitie, Korthals Altes, te elfder ure kinderporno als apart delict strafbaar te stellen.Nu ex-minister Hirsch Ballin heeft voorgesteld om artikel 240b drastisch aan te passen (strafmaat zestien maal hoger; ook het privé-bezit van kinderporno wordt een strafbaar feit) zullen de feiten deze rigoureuze aanpassing wel onderbouwen. Immers, de memorie van toelichting bij het nieuwe wetsvoorstel vermeldt dat “het verschijnsel kinderpornografie de laatste jaren in omvang en ernst aanzienlijk is toegenomen.” Niets is minder waar!Van 1986 tot 1993 vermelden de cijfers van het CBS 24 schuldigverklaringen en één vrijspraak (de fotograaf Donald Mader). En dat, ondanks het feit dat het openbaar ministerie het begrip (kinder-)porno semantisch volledig heeft opgerekt. Niets is er meer over van het door de Tweede Kamer in oktober 1984 afgebakende 'kinderpornobegrip'. Daartoe uitgedaagd door een niet-confessionele meerderheid in de Tweede Kamer schonk minister Korthals Altes klare wijn. Hij ging uit van een “redelijke wetstoepassing door de rechter”, “onschuldige handelingen” zouden niet onder het artikel vallen, laat staan het “enkel bloot” vastleggen van kinderen alleen of samen. De minister in oktober '84: “Wanneer men bloot zijn een seksuele gedraging noemt, begeven wij ons ver af van het normale Nederlandse spraakgebruik.”Het openbaar ministerie trok zich echter niets van de minister en de meerderheid van de Kamer aan. En zo verschoof de inhoud van het begrip 'kinderporno' in de vervolgingspraktijk van “seksuele gedraging” via “het kennelijke doel de zinnen te prikkelen” naar, anno 1994, het enkel bloot afgebeeld staan van een puber of kind.In het meinummer van De nieuwe Sekstant over 'Politiek & Seks' werden aan vijf justitie-woordvoerders van de vijf grootste politieke partijen twee foto's voorgelegd die als 'kinderporno' waren vervolgd, resp. in beslag genomen. Geen enkele woordvoerder vond de afbeeldingen rijp voor een strafvervolging. Zijn de Kamerleden naïef of trekt het OM gewoon zijn eigen vervolgingspad, zonder zich daarbij iets aan te trekken van de politiek?CampagneDe bekende Amsterdamse oudrechtbankpresident Asscher noemt in zijn boek Meesters der metamorfose het openbaar ministerie “de grootste actiegroep van Nederland.” Deze rake typering is in de 'kinderporno-discussie' zeker op haar plaats. Aan het nieuwe wetsvoorstel ligt een uitvoerige mediacampagne ten grondslag van de Amsterdamse zedenpolitie, die deze campagne vorm gaf door het vervaardigen van een filmische collage waarin onder meer kinderporno te zien is.De film begint met zeer harde porno waarin geen kind te zien is en gaat daarna over in een mengsel van beelden van jeugdigen in een ambiance die varieert tussen die van het naturistenterrein tot verkrachting. De boodschap is kennelijk dat dit hele scala strafwaardige kinderporno betreft. De film wordt gelardeerd met stemmige muziek die dreigend aanzwelt wanneer het vertoonde 'harder' wordt. Is dit bedoeld als informatie of als hersenspoeling? Als het gaat om voorlichting waarom zijn dan de harde porno met uitsluitend volwassenen en de muziek toegevoegd? Is het misschien zo dat de Amsterdamse politie wel beseft dat haar inhoudelijke argumenten voor wetswijziging zwak zijn zodat ze haar toevlucht moet nemen tot de methodiek van de mind industry?Wanneer ook de minieme toelichting op het wetsvoorstel wordt bezien is de indruk moeilijk weg te nemen dat het speculeren op de emotie door politie en justitie een gebrek aan argumenten moet verhullen. Het presenteren van een ingrijpend wetsvoorstel met een combinatie van een show en een minimale memorie van toelichting die geen feiten noemt, is een blijk van minachting van de Tweede Kamer en overigens ook van het publiek.Daarnaast verzwijgt Justitie haar belangrijkste motief voor het wetsvoorstel: naar analogie van haar Amerikaanse collega's wil zij ook hier de mogelijkheid invoeren, personen op te sporen en te vervolgen bij wie erotische belangstelling voor jeugdigen wordt vermoed. De vervolgingspraktijk toont dat ook aan. Er wordt vervolgd op het moment dat de afbeeldingen gekoppeld zijn aan een bepaalde, homo- of pedoseksuele 'setting' (een homoboekhandel, een blad voor pedofielen enz.)Een ander groot bezwaar dat kan worden ingebracht tegen het voorliggende wetsvoorstel is de onjuiste opvatting van Justitie dat alle afbeeldingen van 'seksuele gedragingen' van jeugdigen het produkt zijn van seksueel misbruik. Seksuele gedragingen van jeugdigen zijn vaak volkomen legitiem en daardoor is ook een afbeelding daarvan niet bij voorbaat illegitiem. Strafbaarstelling van bezit van 'kinderporno' zonder meer kan leiden tot grove en ongerechtvaardigde inbreuken op de privacy van jeugdigen en volwassenen.Met name is het voorstel niet verenigbaar met de in 1991 ingevoerde nieuwe strafbepalingen met betrekking tot seksuele contacten van jeugdigen tussen 12 en 16 jaar: deze beoogt zulke ingrepen immers juist te voorkomen. Bovendien wordt niet onderkend dat het bezit van een videoband of foto's een redelijk kunstzinnig, wetenschappelijk, therapeutisch of educatief doel kan dienen . . . En tenslotte, heeft de Raad van State er terecht op gewezen dat waar het verband tussen misbruik en bezitter niet gelegd kan worden, strafbaarstelling van enkel bezit op gespannen voet staat met artikel 8 van het Europese Verdrag ter bescherming van de rechten van de mens.Het gevolg van een en ander is, dat de voorgestelde verhoogde maximumstraf de andere euvelen veel ernstiger maakt. In combinatie met het verbod op het enkele bezit kan het voorstel zelfs zeer ernstige gevolgen hebben voor nietsvermoedende burgers (naturisten, vrije opvoeders, fotografen enz.): voorlopige hechtenis, huiszoeking, telefoontaps, pseudokoopacties, langdurige gevangenisstraffen . . .AlternatiefMet het oog op bovengenoemde bezwaren heeft de NVSH een alternatief wetsvoorstel aangeboden aan de Tweede Kamer. Hierin wordt (eveneens) voorgesteld om de strafmaat voor de vervaardiging, verspreiding enz. van 'echte' kinderporno drastisch te verhogen. Het verbod op privé-bezit komt, vanwege de al aangehaalde argumenten, in dit alternatieve voorstel niet voor. Daarnaast zijn er uitzonderingen gemaakt voor 12- tot 16jarigen waarop het klachtrecht van toepassing is; afgebeelde personen die, eenmaal volwassen, toestemming geven voor verspreiding van de afbeelding (bijvoorbeeld de modellen van Donald Mader) en verspreiding met een aantoonbare kunstzinnige, wetenschappelijke, therapeutische of educatieve achtergrond.Dit alternatieve voorstel geeft het OM alle mogelijke legale middelen om echt ongewenste situaties een halt toe te roepen. Erwin Olaf, Donald Mader en Kors van Bennekom kunnen hun kunst blijven produceren en verspreiden. De gidsen van Wehkamp en Neckermann, voor sommigen pure kindererotica, wordt geen verspreidingsverbod opgelegd.Het woord is aan de politiek.

Bron: https://www.trouw.nl/home/kinderporno-informatie-of-hersenspoeling~b8fef812/